وبلاگ  درویش، محمد - رفته بودم به استهبان در 160 کیلومتری خاور شیراز، آبادبومی که به واسطه ی انجیرستان دیم و پهناورش، شهرتی جهانی دارد. آنجا در ارتفاعات کوهستان تودج که همین ماه گذشته یک آتش سوزی مهیب را پشت سر گذاشته بود، درختی توجهم را جلب کرد ... آنقدر که تصمیم گرفتم در رثایش، این یادداشت را بنویسم و با شما خوانندگان عزیز خبرآن لاین به اشتراک نهم ...

• بادام کوهی

  بادام کوهی

  

• بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  

• بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  

• بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  

• بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  آثار بیشک پیوندی مشخص است

  

• بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  آثار بیشک پیوندی مشخص است

  

• بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  ریشه های درخت را بنگرید

  

• بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  ریشه های درخت را بنگرید

  

• بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  بیچک پیوندی

  

• بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  در کنار بادام کوهی

  

• بادام کوهی در ارتفاعات تودج استهبان

  با همراهان عزیزم در دیار استهبان

  

    یازده تصویری را که می بینید، مربوط به یک درخت بادام کوهی (Amyg dalus scoparia) است که در اغلب مناطق کوهستانی کشور، به ویژه در زاگرس یافت می شود و به همین دلیل در گویش محلی، نام هایی متفاوت چون ارژن، بخورک، تنگیس، تنگیز، آق چالی و ... دارد.

    این درخت از حادثه ی مهیب آتش سوزی ماه گذشته که حدود یک هزار هکتار از رویشگاه ارزشمند منطقه را در اثر بی تدبیری برخی از مسئولین منطقه نابود کرد، جان سالم به در برده بود. با این وجود، همانگونه که در این تصاویر ملاحظه می فرمایید، معلوم نیست که از تشدید فرسایش خاک و پدیدار شدن روزافزون ریشه هایش نیز جان سالم به در برد. هرچند که او جوانمردانه می کوشد تا با سامانه ی ریشه ای خود، مقدار بیشتری از خاک اطراف که در اثر عملیات تکنوژنیک (راهسازی) آسیب پذیر و بی پناه شده است، را محافظت کند.
    اما نکته ی جالب تر، ضربه ای است که پرندگان تودج، از جمله گنجشک ها، ناخواسته بر پیکر این درخت توانا و مقاوم وارد می کنند! در حقیقت به گفته ی بوم نشینان منطقه، به مرور زمان از حاصل بذر نهفته در فضولات پرندگانی که در بین شاخ و برگ درخت جا می ماند و رطوبت منطقه، سبزینه ای رشد می کند که حالتی انگلی داشته و محلی ها به آن «بیچک پیوندی» می گویند، آفتی که هر چند از دور درخت را ظاهراً سرسبز تر و انبوه تر نشان می دهد، اما در حقیقت، آرام آرام شیره ی جانش را می مکد و رمقش را آنچنان می گیرد تا اینکه در برابر هجوم آفات، آسیب پذیرتر شود. نگارنده نظیر چنین زیبایی عاریتی و دروغینی را در قدمگاه پادنا، غرب منطقه حفاظت شده ی دنا دیده بودم که چگونه گال هایی سرخ رنگ و زیبا، جان درختان منطقه را آرام آرام می گرفتند. گال هایی که از دور به مانند گل هایی قرمزرنگ و زیبا انگار قربانیان خویش را چراغانی کرده بودند!
    و البته قصه ی این زیبایی مرگ بار، فقط محدود به دنیای درختان نیست! هست؟ کافی است در اطراف خود دقت کنیم و آدم زمینی هایی را ببینیم که به نظر سرحال و زیبا می رسند، اما چه بسا که زیبایی آنها هم حاصل یک مراوده ی انگلی و جانکاه است! نه؟
    در باره ی این سفر و مشاهداتم از منطقه بیشتر خواهم نوشت.